Tijd voor schadevergoeding, tijd voor actie!

Samen staan we sterk!

Advocaten Q-koortsclaim

Nieuws

Q-koortsclaim maakt zeker kans

Geplaatst op 05 juni 2014.

In het Brabants Dagblad heeft Ingeborg Haazen een artikel geschreven over de haalbaarheid van de Q-koortsclaim naar de overheid.

“De stelling van Q-koortsslachtoffers dat de staat in de aanpak van de ziekte nalatig is geweest staat sterk.

Q-koortsslachtoffers stellen naast de geitenhouders nu ook de overheid aansprakelijk voor hun schade. De stelling dat de staat in de aanpak van de Q-koorts nalatig is geweest staat sterk.
Het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens verplicht Nederland zijn burgers te beschermen tegen dreigende gevaren en, voor zover deze gevaren niet voorkomen kunnen worden, te waarschuwen en te informeren over hoe zij zich kunnen beschermen. In ons land loert door dichtbevolktheid en intensieve veehouderij altijd het risico van zogeheten zoönose, een dierziekte die op mensen kan overgaan. De overheid heeft als enige de kennis, het netwerk én de middelen om hierop voorbereid te zijn, de veehouders aan te sturen in het nemen van voorzorgsmaatregelen en burgers te waarschuwen. Waarschuwingen moeten bovendien effectief zijn, zodat mensen inderdaad als gevolg daarvan hun gedrag aanpassen. Een simpele verwijzing vaan een overheidswebsite over Q-koorts is dus niet voldoende. De bevolking had indringend gewezen moeten worden op bijvoorbeeld het gevaar van fietsen in Brabant.

Het Europees verdrag verplicht de overheid bovendien instructies te geven hoe met de risico’s om te gaan. Datzelfde verdrag rechtvaardigt een inbreuk op de privacy van geitenhouders als de volksgezondheid op het spel staat. De overheid onthield de GGD echter de locaties van de besmette bedrijven tot eind 2009, zodat die niet efficiënt kon reageren. Waarom? Omdat zij ondanks herhaaldelijke waarschuwingen van experts in infectieziektes het belang van de landbouwsector liet prevaleren. Dat kwam uitdrukkelijk naar voren in de rapporten van de Nationale ombudsman en de evaluatiecommissie Q-koorts Van Dijk. Bij een fokverbod zouden er wellicht geitenhouders failliet gaan en vaccinatie zou tot verminderde melkproductie leiden. Het staat overheden op zich vrij afwegingen te maken welke belangen zwaarder wegen, maar de afwegingsruimte wordt heel klein als de volksgezondheid in het geding is. Dan kan een evident onjuiste belangenafweging tot aansprakelijkheid leiden. De Q-koortsaanpak steekt bovendien schril af tegen de doeltreffende wijze waarop de overheid de MKZ-crisis en de legionella-affaire aanpakte.

De overheid beschikt over een aantal mogelijke verweren tegen aansprakelijkheid. Zou waarschuwen namelijk wel zin hebben gehad? Inwoners van Brabant kunnen toch niet zomaar even verhuizen. Dat verweer lijkt echter niet op te gaan. Hoe ziek men wordt houdt mogelijk verband met de hoeveelheid bacteriën die men inademt. Mensen zouden hun blootstelling hebben kunnen beperken als ze correct geïnformeerd en tijdig gewaarschuwd waren. Dierenartsen en boeren hadden mondkapjes kunnen dragen, lammetjesaaidagen zouden zijn afgeblazen en toeristen hadden hun bestemming gewijzigd. Maar wist de overheid zelf voldoende om te kunnen ingrijpen en had dat een epidemie voorkomen? Dat lijdt weinig twijfel. Nog los van talloze publicaties over Q-koorts uit het buitenland signaleerde de landbouwsector in 2003 zelf al dat Q-koorts een risico was en de Nederlandse hoogleraar Richardus had datzelfde als jaren daarvoor benadrukt. Wetenschappelijke ervaring leert bovendien dat na een Q-koortsuitbraak in het ene jaar deze het daaropvolgende jaar meestal uitblijft. Het feit dat de uitbraak van 2007 in Nederland zich in 2008 echter herhaalde, was een belangrijk signaal over de ernst van de situatie. Dat had de overheid tot ingrijpen moeten aanzetten. De uiteindelijke genomen maatregelen hebben effect gehad: de geiten zijn geruimd of gevaccineerd. De epidemie is over. Dat geeft te denken over wat het effect van deze maatregelen zou zijn geweest als zij twee jaar eerder waren genomen.

Heeft de overheid dan helemaal geen verweer? Jawel, haar grootste troefkaart is de terughoudende rechter, die al deze feiten tegen elkaar moet afwegen. Die zal geneigd zijn mee te wegen dat velen als onwenselijk zien dat de overheid optreedt als vangnet dat naar believen kan worden ingezet om schades te compenseren. Diezelfde terughoudendheid leidde ertoe dat de rechter noch bij de vuurwerkramp in Enschede, noch bij de dijkdoorbraak in Wilnis de overheid aansprakelijk heeft gehouden. Bij de vuurwerkramp kende de overheid het risico op een massa-explosie niet en achtte de rechter haar controle op de vuurwerkopslag niet ondermaats. Voor de overwegend materiële schade in Wilnis werd de overheid niet aansprakelijk geacht, omdat zij niet kon weten dat grote droogte een dijkverschuiving kon veroorzaken én de overheid bovendien haar eigen prioriteiten mag bepalen. Maar deze argumenten gaan in casu waarschijnlijk niet op. Q-koorts gaat om het belang van de volksgezondheid, het risico was wel degelijk bekend en op vroegtijdige, serieuze signalen werd niet adequaat gereageerd. Kortom: het juridisch klimaat voor aansprakelijkheid in deze kwestie is goed. Toch is niet bij voorbaat te voorspellen hoe de rechterlijke afweging zal uitvallen. Dat maakt de claim tegen de overheid een pittige onderneming en zeker geen gelopen race.”

Bijleveldsingel 32 | 6524 AD Nijmegen | T 024 260 08 00 | F 024 360 21 50 | kvk 54667836 | Website door Masc

ShareThis Copy and Paste